Jowisz

Jowisz jest zdecydowanie najwi─Öksz─ů planet─ů w Uk┼éadzie S┼éonecznym. Jak dotychczas odkryto a┼╝ sze┼Ť─çdziesi─ůt trzy okr─ů┼╝aj─ůce go Ksi─Ö┼╝yce, ale nie jest do ko┼ä…

Czytaj wiŕcej

Teksty naukowe

´╗┐ XIXwieczny historyk astronomii Agnes Mary Clerke nazwa┼éa paralaks─Ö s┼éoneczn─ů ÔÇ×standardow─ů miar─ů Wszech┼Ťwiata... wielk─ů podstawow─ů dan─ů astronomiczn─ů jedn…

Czytaj wiŕcej

Ziemia i ksi─Ö┼╝yc

┼Ürednica Ziemi wynosi 12 756 kilometr├│w. Okres obrotu osi, czyli doba, trwa w przybli┼╝eniu 24 godziny. Okres obiegu wok├│┼é S┼éo┼äca, czyli rok trwa 365 dni 5 …

Czytaj wiŕcej

Saturn

Saturn jest sz├│st─ů planet─Ö Uk┼éadu S┼éonecznego, oddalona od S┼éo┼äca. Jest to planeta ca┼éo┼Ťciowo sk┼éadaj─ůca si─Ö ze skomplikowanych gaz├│w, a wielko┼Ťci─ů przebija j─ů tylko Jowisz. Saturn swoim kszta┼étem by┼é znany ju┼╝ we wczesnym ┼Ťwiecie staro┼╝ytnym - wszystko dzi─Öki najbardziej charakterystycznej jego cesze - ogromnym, otaczaj─ůcym go pier┼Ťcieniom, kt├│rych g┼é├│wne sk┼éadniki to nic innego jak l├│d oraz wielkie od┼éamki skalne. Saturn posiada sze┼Ť─çdziesi─ůt jeden satelit├│w, ale nie wiadomo, czy gdzie┼Ť tam nie kr─ů┼╝─ů jeszcze inne, niezbadane przez cz┼éowieka. Religia i wiara Nazwa planety zosta┼éa zaczerpni─Öta z imienia rzymskiego boga. Pier┼Ťcienie tej planety czyni─ů j─ů najatrakcyjniejsz─ů wizualnie planet─ů, jaka znajduje si─Ö we wzrokowym zasi─Ögu cz┼éowieka. Saturn mo┼╝na dostrzec ju┼╝ przez niewielki amatorski telefkop wielko┼Ťci stu milimetr├│w. Je┼╝eli pogoda sprzyja, mo┼╝na dostrzec tak┼╝e przerw─Ö mi─Ödzy pier┼Ťcieniami, kt├│ra nazywa si─Ö przerw─ů Cassiniego. W Polsce w wi─Ökszej cz─Ö┼Ťci roku Saturn jest ca┼éy czas dost─Öpny dla obserwator├│w. Ziemia Podobnie jak wszystkie gwiazdy i planety, przekrojona Ziemia przypomina┼éaby gigantyczny owoc. Licz─ůc od powierzchni najpierw jest twarda skorupa o grubo┼Ťci oko┼éo 40 kilometr├│w pod l─ůdami i 10 kilometr├│w pod wodami. Ni┼╝ej le┼╝y p┼éaszcz z roztopionych ska┼é magmy o grubo┼Ťci 3000 kilometr├│w. Wreszcie w ┼Ťrodku ziemi znajduje si─Ö j─ůdro zbudowane z ┼╝elaza i niklu. Zewn─Ötrza cz─Ö┼Ť─ç j─ůdra to p┼éyn o temperaturze 3700 stopni Celsjusza, a wewn─Ötrzna jest cia┼éem sta┼éym. Wynika to z ogromnego ci┼Ťnienia wewn─ůtrz ziemi. Rozgrzane j─ůdro ziemi dzia┼éa na reszt─Ö naszej planety jak palnik kuchenki. Ska┼éy rozgrzane przez j─ůdro topi─ů si─Ö i unosz─ů, ozi─Öbiaj─ů przy powierzchni i ponownie opadaj─ů. Nic dziwnego, ┼╝e nieustannie atakowana od do┼éu skorupa ziemska nie jest zwart─ů pow┼éok─ů. Dzieli si─Ö na wiele p┼éyt, kt├│re przemieszczaj─ů si─Ö w rytm ruch├│w wrz─ůcej magmy. Ruchy te bardzo powoli, ale systematycznie zmieniaj─ů kszta┼ét ziemi. W miejscach, gdzie spotkaj─ů si─Ö dwie g├│ry lub p┼éyty powstaj─ů wielkie rowy oceaniczne. Na kszta┼ét ziemi maja tak┼╝e inne czynniki: wiatr, erozja, opady.

Uran

Uran jest si├│dm─ů planet─ů oddalon─ů od S┼éo┼äca nale┼╝─ůc─ů do Uk┼éadu S┼éonecznego. Jest trzeci─ů planet─ů pod wzgl─Ödem wielko┼Ťci oraz czwart─ů, je┼Ťli chodzi o masywno┼Ť─ç planet z naszego systemu. O takich planetach jak Uran m├│wi si─Ö "gazowy olbrzym". Nazwa planety zosta┼éa zaczerpni─Öta z greckiej mitologii, oznaczaj─ůcej boga Uranosa. Co ciekawe, jest to wyj─ůtek od regu┼éy, bo dotychczas nazewnictwo wszystkich planet si─Ögaj─ůcych mit├│w wybieran┼éo mity rzymskie, a tutaj mamy do czynienia z greck─ů mitologi─ů. Ma wok├│┼é siebie dwadzie┼Ťcia siedem ksi─Ö┼╝yc├│w, chocia┼╝ do ko┼äca nie wiadomo, czy jeszcze raz tyle nie zosta┼éo do odkrycia. Religia i wiara Uran, podobnie jak Saturn, ma woko┼éo siebie pier┼Ťcienie, ale s─ů jednak tak cienkie i maj─ů tak delikatne w┼éa┼Ťciwo┼Ťci, ┼╝e z odleg┼éo┼Ťci Ziemi nie mo┼╝na ich obserwowa─ç przy pomocy ┼╝adnego urz─ůdzenia. Sk─ůd zatem wiadomo, ┼╝e znajduj─ů si─Ö tam one? Ano przy pomocy specjalistycznego teleskopu zamontownaego na samolocie w tysi─ůc dziewi─Ö─çset siedemdziesi─ůtym si├│dmym roku. Potwierdzi┼éa to sonda Voyager2 w tysi─ůc dziewi─Ö─çset osiemdziesi─ůtym sz├│stym roku. Wenus Pi─Ökna nazwa pochodz─ůca od rzymskiej bogini mi┼éo┼Ťci oraz zbli┼╝ona do rozmiar├│w ziemi mog┼éaby sugerowa─ç, ┼╝e Wenus jest mi┼é─ů bli┼║niacz─ů siostr─ů naszej palety. Jednak s─ů to tylko pozory. Wyj─ůtkowa jasno┼Ť─ç planety pochodzi st─ůd, ┼╝e otacza j─ů gruba warstwa chmur, kt├│ra odbija a┼╝ 60 procent ┼Ťwiat┼éa s┼éonecznego. Atmosfera Wenus sk┼éada si─Ö g┼é├│wnie z dwutlenku w─Ögla, gazu odpowiedzialnego za tak zwany efekt cieplarniany. Zatrzymuje on zar├│wno ciep┼éo promieniowania s┼éonecznego, jak i to, kt├│re wydobywa si─Ö z wn─Ötrza planety. W rezultacie temperatura na powierzchni Wenus wynosi a┼╝ 470 stopni Celsjusza, a ci┼Ťnienie jest r├│wnie ci┼Ťnieniu na dnie ziemskiego oceanu. W takich warunkach nawet niekt├│re metale, takie jak: o┼é├│w, s─ů ciecz─ů. Niezwykle gruba i ci─Ö┼╝ka warstwa atmosfery pe┼éni jednak funkcj─Ö skutecznego pancerza, kt├│ry chroni Wenus przed meteorytami. W 1990 roku nad Wenus przelecia┼éa ameryka┼äska sonda kosmiczna Magellan, kt├│ra zbada┼éa j─ů dok┼éadnie. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e 85 % planety to r├│wniny, ogromne p┼éaskowy┼╝e i g├│ry wy┼╝sze od ziemskich.

Ciekawostki

  • 1

    ┼Ürednica Ziemi wynosi 12 756 kilometr├│w. Okres obrotu osi, czyli doba, trwa w przybli┼╝eniu 24 godziny. Okres obiegu wok├│┼é S┼éo┼äca, czyli rok trwa 365 dni 5 …

© 2019 tauron-wita.pl - Wszelkie prawa zastrze┐one.